26 Kasım 2021. Elimde kalem gibi tuttuğum bir sunum kumandası, arkamda "Mikrokapsüllü Papaver Rhoeas L. Çiçek Ekstraktından Buzlu Çay Üretimi ve Biyoaktif Özelliklerinin Belirlenmesi" yazan bir perde, önümde 2. Uluslararası / 12. Ulusal Gıda Mühendisliği Kongresi'nin dinleyicileri. İlk sözlü bildirimi sunmak üzereydim ve kalbim, laboratuvardaki hiçbir santrifüjün ulaşamayacağı bir devirde atıyordu.
Sunuma giden yol
O sahneye çıkan yol iki yıl önce, bir bitirme projesi fikriyle başlamıştı: gelincik çiçeğinin (Papaver rhoeas L.) antosiyanince zengin ekstraktını mikrokapsülleyerek fonksiyonel bir buzlu çaya dönüştürmek. Proje TÜBİTAK 2209-A desteği aldı; aylarca ekstraksiyon, püskürtmeli kurutma ve biyoaktivite analizleriyle geçti; sonunda hem Akademik Gıda dergisinde makale hem de kongrede sözlü bildiri oldu.
Sahnede öğrendiğim üç şey
1. Slayt konuşmaz, siz konuşursunuz. İlk taslağım veri tablolarıyla doluydu. Danışmanımın tek cümlelik düzeltmesi ufkumu açtı: "Dinleyici okumaya değil, dinlemeye geldi." Grafikleri sadeleştirdim, her slayta tek mesaj bıraktım. On beş dakikalık sunum aslında bir hikâyedir: soru, yöntem, keşif.
2. Soru faslı korkulacak değil, teşekkür edilecek bölümdür. Sunum sonrası gelen her soru, birinin çalışmanızı ciddiye aldığının kanıtıdır. "Bilmiyorum ama şöyle test edilebilir" cümlesinin bilimsel bir cevap olduğunu o gün öğrendim.
3. Heyecan yok edilmez, yönetilir. İlk iki dakikayı ezbere değil, prova ederek sahiplenmek; derin bir nefes; ve dinleyicilerin arasındaki tek bir gülümseyen yüzü bulmak. Gerisi geliyor.
Bilim üretmek yarısıdır; diğer yarısı onu, dinleyenin zihninde yeniden üretebilmektir.
Genç araştırmacılara notlar
- Sunumunuzu en az bir kez, alanınızdan olmayan birine anlatın; takıldığı yer, sizin de zayıf noktanızdır.
- Süre provasını gerçek koşullarda yapın; on beş dakika, sahnede sekiz dakika gibi akar.
- Kongre defteri tutun: dinlediğiniz her iyi sunumun "neden iyi" olduğunu bir cümleyle not edin. Benim üslubumu, o defter inşa etti.
O günden sonra kongre kürsüleri benim için sınav olmaktan çıktı; bilimin sohbete dönüştüğü yerler oldu. Sırada yeni bildiriler var — ve bu blogda hepsinin sahne arkasını bulacaksınız.
